Onlarca farklı paydaşın bir arada uyumlu çalışmasının gerekli olduğu, sıkı iş programları ve zaman planlamaları bulunmasına rağmen birçok ön görülemeyen veya bilinmeyen parametrelerin bulunduğu inşaat projelerinde verimliliği sağlamak oldukça zordur.  İlk tasarım aşamasından yapım safhasına, sonrasında yapının işletme ve bakımı gibi tüm süreçlerine ait bilginin yönetilmesi ve diğer süreçlere bir zincir olarak aktarılması bu durumda oldukça önem arz etmektedir.

Mühendisler, işverenler, mimarlar ve müteahhitler arasındaki bilgi paylaşımını ve iş birliğini üç boyutlu (3D) bir ortam içinde uygulanabilir kılan ise doküman yönetim sistemleri ile desteklenen Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) yönetim sistemidir.

BIM Yapı Bilgi Modellemesi

Yapıların ömürleri boyunca tüm süreçlerinde hızı ve verimliliği arttırmak, belirsizliği azaltmak, hataları en aza indirmek, iş güvenliğini sağlamak, yanlış uygulamalardan kaynaklı maliyet ve iş gücü kayıplarını azaltmak, riskleri azaltmak gibi faydaları nedeni ile özellikle son yıllarda birçok inşaat projesinde BIM uygulanmaktadır. Birçok ülke devlet sözleşmelerinde BIM uygulanmasını zorunlu tutmaya başlamıştır.  Örneğin İngiltere Nisan 2016 itibari ile devlet sözleşmelerinde BIM Seviye 2’nin uygulanmasını zorunlu hale getirmiştir.  Firmaların projelerindeki BIM uygulamalarının BS1192:2007, PAS1192-2:2013, PAS1192-3:2014, BS1192-4:2014, BS 8536-1:2015 gibi BIM standartlarına uygunluğu akredite kurumlar tarafından denetlenebilmekte ve sertifikalar ile belgelenmektedir.

Ortak Veri Ortamı (CDE)

Üst yapı/bina, demiryolu, metro, baraj, alt yapı, boru hattı, yol, enerji santralleri gibi herhangi bir projenin ömrü boyunca çok sayıda karmaşık bilgiyi belirli bir sistematiğe göre yönetebilmeniz, depolayabilmeniz, paylaşabilmeniz ve BIM Seviye 2 uyumluluğunu sağlamanız ancak bir Ortak Veri Ortamı (CDE) ile gerçekleşebilir. Bu noktada BIM entegreli doküman yönetim sistemlerinin gerekliliği ön plana çıkmaktadır.

EDMS – Global Document Management System

İş Akışları

Sistemler aynı zamanda proje yönetim süreçlerinize yardımcı olmak için tasarlanmış olup proje ihtiyaçlarına göre farklı farklı uyarlanabilen iş akışlarını da içermektedir.  Bu sayede iş akışı fonksiyonu içeren doküman yönetim sistemleri üzerinden mimari, statik, elektrik vb. farklı disiplinler ve/veya farklı kullanıcılar tarafından dokümanların kontrol edilmesi, yorumların yapılması ve onay sürecinin yürütülmesi mümkün olur.

Version / Revision Tracking

Proje paydaşları ise kullanacakları dokümanların geçerliliğini, onay durumunu sistem üzerinden takip edebilir ve imalata geçerken doğru paftalara göre uygulama yaptığından emin olur.  Dosyaların tarihçesi takip edilebilir ve geçerli olan son versiyon ve revizyondaki dosyalara, çizimlere hızlıca erişilebilir.  Yanlış imalatın önüne geçilmiş olup para ve iş gücü kaybı yaşanmamış olur.  Böylelikle proje toplam maliyetinde tasarruf sağlanır.

BIM, .ifc, .dwg, vb. Dosya Uzantı Desteği ve BIM Level 2

Sistem, bu farklı ekiplerin ihtiyaçlarını karşılamak için gereken tüm dosya uzantılarını desteklemelidir. Tasarım firmalarının çalışmalarını müteahhitlerle paylaşmak için .ifc ve .dwg formatlarına ihtiyacı olacaktır ve bu destek zorunludur. BIM entegre Doküman Yönetim Sistemleri buna yol açar. Onlarla, her yetkili personel bu dosyalara

 erişebilir ve dünyanın her yerinden 3. taraf yazılımlara ihtiyaç duymadan üzerinde çalışabilir.

BIM uyumluluğunun sağlanması gereken bir projede çalışan herkes, verilerin nerede yaşadığını, verilerin ne olduğunu ve verileri nerede bulacağını bilmelidir.  Projelerde verilerin ortak bir sınıflandırma dili kullanılarak kategorize edilmesi, tüm paydaşların dosyalara hızlı ve doğru bir şekilde ulaşmasını sağlar.  İş veren, müşavir, tasarım firmaları, yüklenici ve diğer paydaşların aradıkları dosyalara kolay ve hızlı erişebilmesi için dokümanların, kullanılan içerik yönetimi yazılımında belirli meta data bilgileri ile kaydedilmesi büyük kolaylık sağlar. BIM uyumlu proje yönetimi sağlamak için kullanılacak içerik yönetimi yazılımının mühendislik dokümanları, mimarı dosyalar, hakediş, iş programı, prosedür, toplantı notu, teknik şartname, İSG, kalite formları vb. farklı doküman türleri için proje ihtiyacına göre uyarlanabilir olması, dokümanların ileri seviyede filtrelenebilmesine ve hızlı arama yapılabilmesine, verilerin raporlanabilmesine olanak tanır.

Doküman Numaralandırma Sistemi

Doküman numaralandırma konusu da BIM Level 2 Ortak Veri Ortamı (CDE) hususunu sağlayabilmek için yönetilmesi gereken önemli süreçlerden bir tanesidir.  Bir çok paydaşın bulunduğu projelerden belirli bir doküman numaralandırma sistemi izlenmez ise dokümanlara verilecek isimler kişilerin inisiyatifine ve hayal gücüne kalır.  Numaralandırma prosedürü olsa bile dokümanların isimleri yazılırken insan hatası yaşanması olasıdır.  Uyarlanabilir bir doküman yönetim sistemi kullanıldığında ise doküman kontrol (DCC) prosedürleri ilgili doküman kontrol yazılımına adapte edilebilir ve sisteme yeni eklenen dokümanlar için belirlenen sistematiğe göre tek bir numara atanabilir.  Böylelikle tüm proje çalışanları aynı sistematikte numaralandırma yapabilir ve aynı numaranın farklı dokümanlara verilmesi gibi hatalar yapılmamış olur.  Numaralandırma hatalarından kaynaklı karışıklıklar ortadan kaldırılmış olur.

Farklı Disiplinlere ait Büyük Veri’nin Yönetimi

Changxin Cynthia Wang ve Jim PLUME’ın Review on Document & Information Management in the Construction Industry from Paper Based Documents to BIM Based Approach isimli makalelerinde belirttiği gibi;

başka bir açıdan bakarsak, inşaat projelerindeki iletişim için yapılandırılmış ve yapılandırılmamış bilgi olmak üzere araya bir çizgi çizelim.   Tek veri tablolarında, ilişkili veri tabanları ile e-tablolarda saklanan ve analiz edilen yapılandırılmış verilere kıyasla, word dosyaları, saha resimleri, iş programları, proje çizimleri gibi yapılandırılmamış inşaat verisi kaynakları üzerinde, sektörün ek zorluklarından dolayı sunum, data hazırlanması ve analiz edilmesi konusunda daha az yoğunlukta çalışılmaktadır.  Paradigma; kâğıt tabanlı manuel ortamlarda sunumlardan ziyade, dijital tabanlı elektronik ortamlarda sunumlara kaydığından yapılandırılmış ve yapılandırılmamış veriler arasındaki fark, bilgisayarlar ve mobil cihazların yapılandırılmış verileri değerlendirme becerisinin daha yüksek olması ile daha belirgin hale geldi.  (Changxin Cynthia Wang, Jim PLUME, 2012)

Burada zor olan, her iki bilgi türünün verilerini efektif bir şekilde Ortak Veri Ortamında (CDE) yönetebilmektir.  İşte bu noktada BIM prosedürlerinin gerekliliklerini sağlayan doküman yönetimi yazılımı seçimi ve projelere adapte edilmesi, projelerin iş programlarına uygun zaman ve bütçelerde tamamlanmasına destek olur.

ENKA Systems ürünlerinden EDMS “Global Doküman Yönetim Sistemi” aşağıda açıklanan piyasa ihtiyaçlarına orijinal ve yeni bir çözümdür. Size gerçek BIM entegreli DMS deneyimi sunmak için BIM Seviye 2 CDE ve .BIM’i destekler.

Daha fazla bilgi için lütfen bağlantıyı takip edin.